Levenscyclus toxoplasmose

Toxoplasmose is een ziekte veroorzaakt door een microscopisch kleine, eencellige parasiet , Toxoplasma gondii , die vele dieren aantast maar in katachtigen een seksuele voortplantingscyclus heeft. De ziekte wordt daarom wel eens 'kattenziekte' genoemd .

De ontwikkelingscyclus van de parasiet bestaat uit twee delen: seksueel en aseksueel.

Toxoplasmaparasieten komen met name voor in de uitwerpselen van een kat en in vlees van onder meer varkens , geiten en schapen . Men kan met deze parasiet in contact komen door:

  • de kattenbak te verschonen als daar jonge katten in hebben gepoept. Alle katten raken ermee besmet, maar ze scheiden alleen cysten uit gedurende een paar weken na de besmetting; de cysten worden pas na 48 uur buiten het lichaam te hebben vertoefd infectieus. Normale hygiëne en geregeld verschonen zijn voldoende om besmetting te voorkomen. Ook een kat kan de infectie maar 1 keer krijgen in haar leven en dit meestal op jonge leeftijd.
  • tuinieren
  • rauw of onvoldoende verhit vlees (bijvoorbeeld van de barbecue) te eten
  • ongewassen groenten te eten (risico op besmetting met mest van besmette dieren)
  • zandbakken waar ook katten in komen

Na een primaire infectie ontstaat een levenslange immuniteit .

Bij immuno-incompetente personen kan een latent aanwezige infectie ontstaan.

 

De seksuele ontwikkelingscyclus van de parasiet

Deze vindt uitsluitend plaats in de kat of katachtige (= eindgastheer). De kat wordt besmet door ingestie van infectieuze oöcysten of weefselcysten van prooidieren.

De kat is de eindgastheer en produceert gedurende hooguit 2 weken oöcysten. De oöcysten zijn pas infectieus na een rijpingsfase (sporulatie); deze duurt in een gematigd klimaat zoals in Nederland zo'n 2 tot 3 dagen.

Infecties bij katachtigen zijn meestal symptoomloos, hoewel ook symptomatische infecties zijn beschreven.

De aseksuele ontwikkelingscyclus van de parasiet

Deze kan in elk type cel van de tussengastheer plaatsvinden (de mens, maar ook een grote variëteit aan dieren), behalve in de rode bloedcellen.

Bij de mens vindt alleen de aseksuele cyclus plaats. De cysten kunnen zich in elk weefsel bevinden en handhaven, maar de organen die het meest worden aangedaan zijn hersenen, retina (ogen), spierweefsel en de hartspier.

Een congenitale infectie ontstaat als een foetus intra-uterien wordt geïnfecteerd. Dit kan tot ernstige gevolgen leiden, met name als de infectie ontstaat in de eerste 3 maanden van de zwangerschap. Dan treedt geen adequate immuunrespons op en wordt de infectie niet bedwongen.

Symptomen bij de mens

De meeste mensen merken weinig tot niets als ze geïnfecteerd worden, symptomen blijven uit of doen denken aan een griepje. Het meest voorkomende symptoom is lymfadenopathie, met name van de lymfeklieren in de nek.

Doch ernstige symptomen komen voor, vaak bij mensen met een verminderde weerstand. Dit zijn bijvoorbeeld: koorts, algemene malaise, ooginfectie, lever- en miltvergroting en huiduitslag.

Enige tientallen procenten van de bevolking hebben antistoffen tegen de parasiet en zijn er dus ooit mee besmet geweest. De meesten hebben daar nooit iets van gemerkt. De infectie blijft levenslang bestaan maar bij een normaal functionerend immuunsysteem wordt hij niet meer actief.

Toxoplasmose en zwangerschap

Toxoplasmose is meestal een ongevaarlijke infectie, tenzij ze optreedt tijdens de zwangerschap. Met eenvoudige preventieve maatregelen kan men het risico op ernstige afwijkingen bij het kind wel sterk verminderen.

In België heeft zowat de helft van de zwangere vrouwen toxoplasmose gehad voor ze zwanger werden. Zij hebben antistoffen en zijn voor hun verdere leven tegen de ziekte beschermd. De andere helft heeft geen toxoplasmose-antistoffen en moet zich tijdens de zwangerschap tegen besmetting beschermen.

Een besmetting is alleen gevaarlijk tijdens de zwangerschap omdat de parasiet kan doordringen tot bij de foetus en daar behoorlijk wat schade kan aanrichten. Een foetus heeft immers nog geen goed ontwikkeld afweersysteem, waardoor Toxoplasma de kans krijgt om zich volop te vermenigvuldigen, wat kan uitmonden in ernstige afwijkingen bij het kind.

Mentale achterstand, ernstige oogafwijkingen tot blindheid, een waterhoofd of juist een veel te klein hoofd. In zeer ernstige gevallen sterft de foetus.

Zwangere vrouwen die nog niet geïnfecteerd waren moeten extra opletten; toxoplasmose tast als de vrouw geïnfecteerd raakt tijdens de zwangerschap de ongeboren vrucht aan. Naarmate de zwangerschap jonger is is de kans dat de vrucht het krijgt kleiner maar zijn de gevolgen, als dit toch gebeurt, ernstiger. Er kan zich een spontane abortus, afwijkingen aan de ogen en aan het zenuwstelsel van de vrucht voordoen.

Wanneer je deze infectie oploopt tijdens je zwangerschap, loopt je baby gevaar om ook geïnfecteerd te geraken. Via de moederkoek kan je als moeder deze infectie immers aan je kindje doorgeven.

  • Tijdens de eerste 3 maanden van de zwangerschap kan de infectie je baby zware schade toebrengen. Een miskraam is dan ook niet uitgesloten. Gelukkig is de kans dat je tijdens deze eerste periode de infectie doorgeeft, eerder klein (tot 15%).
  • De schade zal beperkter zijn wanneer je de infectie na 4 maanden zwangerschap oploopt maar de kans dat je baby geïnfecteerd raakt, is dan wel groter (tijdens de laatste 3 maanden tot 60 %).

De mogelijke problemen bij de baby zijn afhankelijk van waar deze parasiet zich juist nestelt: ter hoogte van de oogzenuw (oogbeschadiging), ter hoogte van de hersenen (hersenafwijking),… De ziekte kan bij de baby ook ontwikkelingsstoornissen veroorzaken.

Antistoffen?

Aan het begin van de zwangerschap kan met een bloedonderzoek worden nagegaan of je immuun bent voor toxoplasmose. Wanneer je voldoende antistoffen hebt tegen de parasiet, omdat je de ziekte vroeger reeds eens doormaakte, is er geen risico voor je baby. Helaas, slechts ongeveer de helft van de zwangere vrouwen heeft aan het begin van de zwangerschap antistoffen tegen toxoplasmose.

 

De vroedvrouw of arts zal in het begin van je zwangerschap, aan de hand van een bloedonderzoek, kunnen nagaan of je immuun bent voor deze parasiet.

  • Indien je voldoende antistoffen hebt, zal je de ziekte niet meer doormaken en is er verder ook geen gevaar voor uw baby.
  • Indien je niet immuun bent en de ziekte toch doormaakt tijdens de zwangerschap, kan men aan de hand van een vruchtwaterpunctie nagaan of je baby geïnfecteerd is. Meestal zal de arts het resultaat niet afwachten en onmiddellijk antibiotica voorschrijven om de schade bij de baby te beperken.   

Je kunt enkel immuniteit verkrijgen door de ziekte zelf door te maken. Het is dus van belang de ziekte tijdens de zwangerschap absoluut te voorkomen

Volgens Prof. Foulon kan men met enkele eenvoudige preventieve maatregelen zeker twee derde van de gevallen van toxoplasmose bij pasgeborenen vermijden.

 

Het is niet nodig om de kat uit huis te doen. Katten lopen ook slechts één keer in hun leven toxoplasmose op en scheiden vervolgens gedurende enkele weken de besmettelijke toxoplasmose cysten af.

Aanstaande moeders moeten vermijden in aanraking te komen met de uitwerpselen van de kat. De kattenbak schoonmaken is dus een klus die u beter aan anderen overlaat. 

Rauwe groenten moeten gewassen worden voor ze op tafel komen. Gewoon wassen volstaat. Was wel uw handen nadat u de groenten gewassen hebt, want de cysten kunnen op de handen blijven kleven. Door de handen te wassen spoelt u ze er weer gemakkelijk af.

Voor en na het manipuleren van vers vlees, dient u uw handen eveneens goed te wassen. Eet tijdens de zwangerschap liever geen rauw vlees, maar verhit het tot het van kleur verandert.

Aanstaande moeders die willen tuinieren, moeten handschoenen dragen.

Het heeft geen enkele zin om jonge meisjes veel met katten te laten omgaan, opdat ze de infectie zouden oplopen voor ze ooit zwanger worden.

Hoe voorkomen?

  • Eet geen rauw vlees!
  • Vermijd alle rauwe eetwaren van dierlijke afkomst: geen rauwe eieren, geen rauwe melk,… Indien de voedingswaren gepasteuriseerd zijn, is er geen gevaar.
  • Reinig grondig het keukengerei wanneer het in contact met rauw vlees is geweest.
  • Was je groenten (4 tot 5 keer) en was of schil het fruit dat je wilt eten.
  • Indien je in contact gekomen bent met een poes, zorg dan dat je nadien goed je handen wast.

De kattenbak reinigen laat je best over aan je partner of iemand anders. Moet jij dit toch doen, draag degelijke wegwerphandschoenen. De kattenbak dient dagelijks gereinigd te worden aangezien de cysten pas infectieus worden na 2 dagen in de buitenwereld.

  • Het dragen van wegwerphandschoenen geldt ook wanneer je in de tuin werkt. Vermijd hierbij zeker hand-mond contact en zorg voor een goede handhygiëne.

 

Een toxoplasmose-infectie tijdens de zwangerschap betekent nog niet dat uw kind ernstige afwijkingen zal vertonen. Het risico dat de parasiet de foetus bereikt en aantast, hangt van verschillende factoren af, o.a. van het tijdstip in de zwangerschap dat u besmet werd. 

Hoe vroeger in de zwangerschap, hoe kleiner de kans dat uw kind besmet wordt. Naar schatting bedraagt het risico dat de parasiet de foetus bereikt :

10% in het eerste zwangerschapstrimester,

25 - 30% in het tweede trimester en

60 - 70% in het derde trimester. 

 

Maar zelfs indien de foetus besmet wordt, betekent dit nog niet met zekerheid dat het kind een ernstige handicap zal hebben. In dit geval geldt het omgekeerde: hoe vroeger de foetus besmet werd, hoe groter de kans op ernstige letsels. 

 

“Een vrouw zonder toxoplasmose-antistoffen die griepachtige klachten heeft tijdens de zwangerschap, moet zich onmiddellijk laten onderzoeken op toxoplasmose, En wel omdat een behandeling met antibiotica de kans dat de parasiet de foetus besmet sterk kan verminderen. Hoe vroeger met de antibioticakuur   gestart wordt, hoe groter de kans op succes." Volgens een recente Europese studie, zou een vroegtijdige behandeling de toxoplasmose-letsels kunnen tegenhouden in 70 tot 90% van de gevallen. 

 

Uiteindelijk zetten 9 vrouwen op 10 die toxoplasmose doormaken in de zwangerschap, toch nog een gezonde boreling op de wereld.

 


Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

10.11 | 07:53

Heel veel respect voor alle mensen die deze dieren redden, verzorgen en terug een mooie thuis geven. Dikke pluim... heel erg blij met ons snoes :)

...
01.11 | 12:02

Hey, zijn er kittens ter adoptie? Kan ik eens een kijkje komen nemen deze vakantie? Groetjes

...
01.11 | 10:43

zwarte kattin gevonden te Drongen met witte snorharen en klein wit plekje onder hals op 28 oktober, kan van ver komen, springt in auto

...
31.10 | 18:44

VERMIST sinds 22/10/17: Floep - britse korthaar, beige met lichte streepjes op de staart, gecastreerde kater, ongeveer 6kg, 1.5 jaar, luistert naar klikker

...
Je vindt deze pagina leuk
Hallo!
Probeer uw eigen website te maken, net als ik! Het is makkelijk en u kunt het gratis proberen
ADVERTENTIE